Macarıstanda təhsil: 36 universitet, ingilisdilli proqramlar və təqaüd

Niyə Macarıstan

Üç səbəb üstünlük təşkil edir.

Birincisi — ingilisdilli proqramların sayı. Macar universitetləri onilliklərdir əcnəbi tələbə qəbul edir və ingilisdilli proqram şəbəkəsi genişdir. Yəni macar dili bilmədən oxumaq realdır.

İkincisi — dövlət təqaüdü. Stipendium Hungaricum proqramında Azərbaycan tərəfdaş ölkədir: təhsil haqqı tam ödənilir, aylıq təqaüd və yaşayış dəstəyi verilir (ətraflı).

Üçüncüsü — qiymət nisbəti. Macarıstan AB üzvüdür, diplom Avropa məkanında tanınır, amma yaşayış xərcləri Qərbi Avropadan aşağıdır.

Kataloqumuzda Macarıstan üzrə 36 universitet var.

Ödənişli oxusanız

Təqaüd almasanız, təhsil haqqı ödənilir. Macarıstanda haqq ixtisasa görə kəskin fərqlənir:

• humanitar, biznes, mühəndislik — orta səviyyə;
• tibb, diş həkimliyi, baytarlıq — ölkənin ən bahalı proqramlarıdır və altı il davam edir, yəni ümumi məbləğ böyükdür (Macarıstanda tibb təhsili).

Konkret rəqəm yazmırıq, çünki universitetdən universitetə ciddi fərqlənir və hər il yenilənir. Sizin siyahınızdakı hər universitet üzrə cari haqqı ayrıca yoxlayırıq.

Şəhərlər

• Budapeşt — ən böyük universitet mərkəzi, ən geniş proqram seçimi, ən bahalı kirayə.
• Debrecen — ölkənin ikinci böyük universitet şəhəri, əcnəbi tələbə icması böyükdür.
• Szeged, Pécs — güclü akademik ənənə, Budapeştdən ucuz.
• Miskolc, Győr, Veszprém — kiçik şəhərlər, ən aşağı yaşayış xərci.

Şəhər seçimi illik büdcədə təhsil haqqından böyük fərq yarada bilər, ona görə siyahını şəhərlə birlikdə qururuq.

Bütöv tsikl: quruluşu bilmək lazımdır

Macarıstanda tibb, diş həkimliyi, əczaçılıq, baytarlıq və bəzi digər ixtisaslar bütöv tsikl proqramlardır: məktəbdən birbaşa qəbul olunursunuz, 5–6 il oxuyursunuz və magistr səviyyəsinə bərabər diplom alırsınız.

Ən çox rast gəldiyimiz səhv: namizəd axtarışda «magistr» seçir və müraciət edə biləcəyi proqramları görmür (ətraflı).

Qəbul necə gedir

• Mərkəzi sistem yoxdur — hər universitet öz müraciətini qəbul edir. Təqaüdlə gedirsinizsə, müraciət təqaüd sistemi üzərindən olur.
• Giriş imtahanı bir çox ixtisasda var. Tibb və səhiyyə ixtisaslarında biologiya və kimya üzrə imtahan demək olar ki, həmişə tələb olunur; imtahan onlayn və ya müəyyən şəhərlərdə keçirilə bilər.
• Dil sənədi — ingilisdilli proqram üçün. Tələb proqramdan asılıdır (IELTS neçə bal lazımdır).
• Sənədlər — attestat və qiymət cədvəli, apostilli və tərcümə edilmiş (apostil bələdçisi).

Yaşayış

• Yataqxana (kollégium) — ən sərfəli variant; yer məhduddur və müraciət qəbuldan dərhal sonra edilir. Təqaüdlə gedirsinizsə, yataqxana dəstəyi proqramın bir hissəsidir.
• Paylaşımlı mənzil — Budapeştdə ən geniş yayılmış variant.
• Yemək, nəqliyyat, sığorta — tələbə endirimləri var; nəqliyyat abunəsi ucuzdur.

Aylıq konkret rəqəm yazmırıq, çünki Budapeşt ilə Miskolc arasında fərq böyükdür.

Viza və sənədlər

Macarıstan AB və Schengen üzvüdür; təhsil üçün uzunmüddətli viza / yaşayış icazəsi alınır. Sənəd siyahısı, maliyyə tələbi və baxılma müddəti dəyişir — cari məlumatı Macarıstanın diplomatik nümayəndəliyinin rəsmi səhifəsindən təsdiqləyin.

Konsulluq növbəsi yay aylarında dolur. Qəbul məktubunu alan kimi başlamaq lazımdır.

Tez-tez verilən suallar

Budapeştdən kənarda oxumaq keyfiyyətdən imtina deməkdirmi? Xeyr. Debrecen, Szeged və Pécs ölkənin ən köhnə və ən güclü akademik mərkəzlərindəndir. Fərq əsasən şəhərin ölçüsündə və kirayə qiymətindədir.

Təqaüd almasam da müraciət etməyə dəyərmi? Bəli — ödənişli qəbul ayrıca yoldur və seçim daha genişdir. Ən yaxşı plan hər ikisini paralel aparmaqdır, çünki tarixləri üst-üstə düşmür.

Macarıstanda oxuyub AB-də işləmək mümkündürmü? Diplom AB məkanında tanınır. Amma iş imkanı ixtisasdan və dildən asılıdır; ingilis dili kifayət edən sahələr var, çoxunda isə yerli dil tələb olunur.

Macarıstanda yaşayış Polşadan bahadırmı? Budapeşt Varşava ilə müqayisə oluna bilər, regional şəhərlərdə isə hər iki ölkədə xərc yaxındır. Fərqi ölkə deyil, şəhər yaradır — ona görə müqayisəni paytaxtlarla deyil, ikinci şəhərlərlə aparmaq daha doğrudur.

Bakalavrı ingilis dilində oxuyub magistri macar dilində etmək olarmı? Texniki olaraq mümkündür, amma macar dilini universitet səviyyəsinə çatdırmaq ciddi işdir. Belə bir plan varsa, dil hazırlığına bakalavrın birinci ilindən başlamaq lazımdır.

Növbəti addım

İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin. Məsləhətçi sizə iki ssenari çıxarır: təqaüdlə (rəqabətli, amma xərc demək olar ki, sıfır) və ödənişli (zəmanətli deyil, amma daha çox seçim). Praktikada ən yaxşı plan hər ikisini paralel aparmaqdır.

Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. Təhsil haqqı, giriş imtahanı şərtləri, təqaüd tarixləri və viza tələbləri universitetin öz səhifəsindən və rəsmi mənbələrdən təsdiqlənməlidir.