IELTS neçə bal lazımdır — və nə vaxt ümumiyyətlə lazım deyil
Vahid cavab yoxdur — və bu, problemin özüdür
Ən çox verilən sual budur, amma dürüst cavab belədir: universal bal yoxdur. Tələbi universitet özü, çox vaxt isə ayrıca fakültə müəyyən edir. Eyni ölkədə, eyni ixtisasda iki universitetin tələbi fərqli ola bilər.
Daha vacib bir fakt var: kataloqumuzu qurarkən gördüyümüz mənzərə odur ki, universitetlərin böyük əksəriyyəti ingilis dili tələbini proqram səviyyəsində açıq dərc etmir. Onu ya ümumi qəbul qaydalarında bir yerdə yazır, ya da müraciətdən sonra fərdi bildirir. Buna görə internetdə tapdığınız «filan ölkə üçün 6.5 lazımdır» cümlələrinin çoxu kiminsə təxminidir.
Bizim qaydamız sadədir: mənbə demirsə, biz uydurmuruq. Proqram üzrə tələb dərc olunmayıbsa, kataloqumuzda o xana boş qalır və biz sizin üçün birbaşa universitetdən soruşuruq.
Praktikada nə görünür
Yenə də bir istiqamət lazımdırsa, ümumi mənzərə belədir — bunu hədəf, tələb kimi yox, oxuyun:
- Bakalavr, ingilisdilli proqramlar: adətən IELTS 6.0 ətrafında.
- Magistr: adətən 6.5 ətrafında; bəzi ixtisaslarda daha yuxarı.
- Tibb, hüquq, jurnalistika, müəllimlik: dil tələbi daha yüksək olur, çünki peşənin özü dil üzərində qurulub.
Bir detal çox vaxt gözdən qaçır: bəzi universitetlər ümumi baldan əlavə hər bölmə üçün minimum tələb edir (məsələn, heç bir bölmədən 5.5-dən aşağı olmamaq). Ümumi balınız kifayət etsə də, bir bölmə aşağı olduğu üçün müraciət rədd edilə bilər.
IELTS olmadan keçmək mümkündürmü
Bəli, bir neçə real yol var:
- Tədris dili ingilis olan məktəb/universitet. Bir çox universitet, əvvəlki təhsiliniz tam ingilis dilində olubsa, məktəbdən rəsmi məktub (Medium of Instruction) qəbul edir.
- Alternativ imtahanlar. TOEFL demək olar ki, hər yerdə qəbul olunur. Duolingo English Test və PTE Academic getdikcə daha çox universitet tərəfindən qəbul edilir, lakin hamısı tərəfindən yox — qəbul edilib-edilmədiyini əvvəlcədən yoxlamaq lazımdır.
- Universitetin öz imtahanı. Bəzi universitetlər öz onlayn dil imtahanını keçirir.
- Hazırlıq ili. Şərti qəbul alıb universitetin dil məktəbində bir semestr/il oxumaq və sonra əsas proqrama keçmək.
- İngilis dilində olmayan proqram. Almaniyada, Çexiyada, Slovakiyada, Türkiyədə yerli dildə oxusanız, ingilis dili tələbi ümumiyyətlə aid deyil — əvəzinə həmin dilin sübutu tələb olunur.
Beşinci bənd çox vaxt unudulur, halbuki pulsuz təhsil imkanlarının böyük hissəsi məhz orada.
Nə vaxt imtahan verməli
Nəticə adətən müraciət sənədləri arasında ən uzun çəkənidir, çünki:
- imtahan tarixləri məhduddur və dolur;
- nəticə bir neçə gün–həftə çəkir;
- bal kifayət etməsə, təkrar vermək üçün vaxt lazımdır.
Ona görə praktik qayda: müraciət mövsümündən ən azı 3–4 ay əvvəl ilk cəhdi edin. Belə olanda bir dəfə də təkrar verməyə imkanınız qalır.
IELTS nəticəsi iki il etibarlıdır — yəni erkən vermək itki deyil.
Bizim rolumuz
Bir bal hədəfi deyib sizi imtahana göndərmirik. Əvvəlcə hansı proqramların sizə uyğun olduğuna baxırıq, sonra məhz o universitetlərin cari tələbini yoxlayırıq — dərc olunmayıbsa, birbaşa soruşuruq — və yalnız bundan sonra real hədəf balı deyirik. Çünki 6.0 kifayət edən yerə 7.0 hazırlaşmaq aylarınızı aparır.
Növbəti addım
Uyğunluq yoxlamasından keçin. Hazırda balınız yoxdursa, «hələ balım yoxdur» seçimini işarələyin — bu, sizi siyahıdan çıxarmır, sadəcə tələbi sonradan təsdiqləyəcəyimizi bildirir.