Macarıstanda tibb təhsili: ingilisdilli 6 il və onun real qiyməti
Quruluş: bakalavr gözləmək lazım deyil
Macarıstanda tibb, diş həkimliyi, əczaçılıq və baytarlıq bütöv tsikl proqramlardır: orta məktəbdən birbaşa qəbul olunursunuz, tibb üçün altı il oxuyursunuz və sonda magistr səviyyəsinə bərabər diplom alırsınız. Arada ayrıca bakalavr dərəcəsi yoxdur.
Bu, ailələrin ən çox yanıldığı yerdir: axtarışda «magistr» seçilir və müraciət edilə bilən proqramlar görünmür (bütöv tsikl nə deməkdir).
Niyə Macarıstan bu qədər axtarılır
Üç səbəb var:
- İngilisdilli tibb şəbəkəsi genişdir və onilliklərdir işləyir — yəni sistem əcnəbi tələbə üçün qurulub.
- Diplom AB məkanında tanınır və bir çox ölkədə tanınma prosesi buna görə sadədir.
- Məktəbdən birbaşa giriş — Azərbaycandan gedən məzun üçün ən qısa yoldur.
Kataloqumuzda Macarıstan üzrə 36 universitet var; tibb istiqaməti əsasən Budapeşt, Debrecen, Szeged və Pécs mərkəzlərində cəmlənib.
Dürüst cümlə: qiymət
İngilisdilli tibb Macarıstanın ən bahalı proqramları arasındadır. Üstəlik proqram altı il davam edir, yəni illik haqq altıya vurulur və ümumi məbləğ böyük olur.
Konkret rəqəm yazmırıq, çünki universitetdən universitetə fərqlənir və hər il yenilənir. Bunun əvəzinə sizin siyahınızdakı hər universitet üçün cari haqqı ayrıca yoxlayırıq — tibb üçün bu, ən vacib addımlardan biridir.
Büdcə hesablayarkən iki şeyi unutmayın:
- Altı illik ümumi məbləğ — illik rəqəmi tək başına oxumaq yanıldıcıdır.
- Yaşayış — Budapeştdə kirayə ölkənin qalan hissəsindən yuxarıdır (Macarıstanda təhsil).
Ucuz variant axtarırsınızsa, İtaliyanın dövlət universitetlərində tibbin illik haqqı Azərbaycan vətəndaşı üçün bir neçə yüz avro səviyyəsində ola bilər (İtaliyada tibb təhsili). İki ölkəni yan-yana qoymadan qərar verməyin.
Qəbul: giriş imtahanı demək olar ki, həmişə var
Macar tibb fakültələrində qəbul yalnız qiymət cədvəlinə görə aparılmır. Adətən:
- Biologiya və kimya üzrə giriş imtahanı — bəzi universitetlərdə fizika da daxil edilir;
- Müsahibə — ingilis dili səviyyəsi və motivasiya yoxlanılır;
- İmtahan formatı — onlayn və ya müəyyən şəhərlərdə keçirilə bilər; bəzi universitetlər regional imtahan mərkəzləri təşkil edir.
Praktik nəticə: tibb müraciəti digər ixtisaslardan daha erkən başlamalıdır. İmtahana hazırlıq üçün aylar lazımdır və məktəb proqramı tək başına bəs etmir.
Təqaüd variantı
Stipendium Hungaricum təhsil haqqını tam ödəyir və Azərbaycan tərəfdaş ölkədir. Amma diqqət: hansı ixtisasların açıq olduğu hər dövr üçün ayrıca müəyyən edilir və bu siyahı dəyişir. Tibbin cari dövrdə açıq olub-olmadığını rəsmi elandan yoxlamaq lazımdır — bunu əvvəlcədən vəd etmək düzgün olmazdı.
Ətraflı: Stipendium Hungaricum bələdçisi.
Macar dili: seçim deyil, tələbdir
İngilisdilli oxusanız da, klinik illərdə xəstə ilə macar dilində danışacaqsınız. Macar tibb fakültələri bunu bilir və proqrama macar dili dərsləri daxil edir — bu dərslər məcburidir və imtahanı var.
Bunu üçüncü kursda öyrənmək gecdir. Planınıza əvvəlcədən yazın.
Diplomun tanınması
AB daxilində tanınma nisbətən sadədir. Azərbaycanda və ya üçüncü ölkədə işləmək istəyirsinizsə, tanınma ayrıca prosedurdur və çox vaxt əlavə imtahan tələb edir.
Bunu müraciətdən əvvəl aydınlaşdırın. Altı il oxuyub sonra tanınma şərtlərini öyrənmək ən ağır səhvdir və biz bu suala universitet seçimi mərhələsində baxırıq.
Tez-tez verilən suallar
Giriş imtahanına neçə dəfə girmək olar? Bir çox universitet il ərzində bir neçə sessiya keçirir və təkrar cəhdə imkan verir. Sessiya tarixləri universitetin öz elanında olur.
İlk il keçmədim, kursu təkrar etmək lazımdırmı? Macar tibb fakültələrində fənn təkrarı sistemi var və bu, ümumi müddəti uzada bilər. Altı illik proqramda bir illik uzanma büdcəyə ciddi təsir edir — bunu ehtimal kimi plana yazın.
Diş həkimliyi və əczaçılıq da eyni sistemdədirmi? Bəli, onlar da bütöv tsikldir və giriş imtahanı ilə qəbul olunur. Müddət tibbdən qısadır, qiymət isə yenə yuxarı hissədədir.
Növbəti addım
İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin və pillə olaraq bakalavr seçin — bütöv tsikl proqramları məktəb məzunları üçün açıqdır. Sonra məsləhətçi sizinlə birlikdə üç şeyi yoxlayır: hər universitetin cari haqqı, giriş imtahanının formatı və tanınma yolu.
Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. Təhsil haqqı, giriş imtahanı qaydaları, təqaüdün açıq ixtisas siyahısı və diplom tanınması şərtləri dəyişir — müraciətdən əvvəl universitetin öz səhifəsindən və rəsmi mənbələrdən təsdiqləyin.