Türkiyə, yoxsa Almaniya: iki yolun dürüst müqayisəsi

Fərqi bir cümlədə

Türkiyə vaxta qənaət etdirir, Almaniya pula.

Türkiyəyə azərbaycanlı məzun bir ildə çata bilər; Almaniya isə çox vaxt dil ili, bəzən də Studienkolleg ili tələb edir. Əvəzində Almaniyada dövlət universitetləri təhsil haqqı almır, Türkiyədə isə hər universitet əcnəbi tələbədən haqq alır.

Aşağıda hər meyar üzrə ayrıca baxırıq.

Təhsil haqqı

• Almaniya — dövlət universitetlərində haqq yoxdur. Kataloqumuzda 21.542 alman proqramından 10.623-ü haqqsızdır. İstisna: Baden-Württemberq əyaləti AB-dən kənar tələbələr üçün haqq tətbiq edir (ətraflı).
• Türkiyə — dövlət universitetlərində əcnəbi tarifi var, vəqf universitetlərində isə qat-qat yuxarıdır (ətraflı).

Bu meyarda Almaniya açıq üstündür.

Giriş qiyməti: əsl fərq buradadır

• Türkiyə — türkdilli oxumaq üçün TÖMER, ingilisdilli üçün TOEFL və ya universitetin öz imtahanı. Türk dili azərbaycanlı üçün ən sürətli öyrənilən dildir və bu, ciddi üstünlükdür. Hazırlıq sinfi bir il ola bilər, amma çox vaxt lazım olmur.
• Almaniya — almandilli proqramlar üçün TestDaF/DSH səviyyəsində B2–C1 lazımdır və bura çatmaq bir il ətrafında vaxt aparır (ətraflı). Üstəlik Azərbaycan attestatı bir çox halda Studienkolleg tələb edir — bu, daha bir il deməkdir (ətraflı).

Praktik nəticə: Almaniyanın haqqsızlığı bir-iki illik gecikmə ilə ödənilir. Bu, pis alver deyil — sadəcə hesabı görmək lazımdır.

Yaşayış

• Türkiyə — Anadolu şəhərlərində yaşayış Avropa ilə müqayisədə xeyli aşağıdır; İstanbulda isə yüksəkdir.
• Almaniya — yaşayış bütün büdcənin demək olar ki, hamısıdır; Münih və Frankfurt kimi şəhərlərdə yüksəkdir, şərq şəhərlərində daha əlçatandır (ətraflı).

Sənəd və viza

• Türkiyə — denklik proseduru var və vaxt aparır (denklik nədir). Coğrafi yaxınlıq sənəd və səfər məsələlərini asanlaşdırır.
• Almaniya — uni-assist yoxlanışı, maliyyə sübutu və viza mərhələsi daha uzundur (viza bələdçisi).

Təqaüd

• Türkiyə — Türkiyə Bursları təhsil haqqını, yataqxananı, aylıq təqaüdü, sığortanı və gediş-gəliş biletini ödəyir. Bakalavr üçün yaş həddi 21-dən aşağıdır və müraciət adətən yanvar–fevralda açılır (ətraflı).
• Almaniya — haqqsızlıq onsuz da mövcuddur, yəni «təqaüd» sualı əsasən yaşayış üçün qalır və bu, daha rəqabətlidir.

Bu meyarda Türkiyə üstündür: tam maliyyələşdirilən bir proqram var və o, bilet daxil olmaqla bütün əsas maddələri ödəyir.

Karyera və sonrası

• Almaniya — AB əmək bazarına çıxış, mühəndislik və texniki sahələrdə güclü sənaye əlaqəsi. Amma alman dili olmadan iş imkanı ciddi şəkildə daralır.
• Türkiyə — Azərbaycanla iqtisadi əlaqələr geniş, diplomun tanınması nisbətən sadədir, dil maneəsi yoxdur.

Kim hansını seçməlidir

Praktik qərar qaydası:

1. Bu il başlamaq şərtdirsə → Türkiyə.
2. Yaşınız 21-dən aşağıdırsa və tam təqaüd hədəfləyirsinizsə → Türkiyə Bursları, amma plan B ilə.
3. Bir-iki illik hazırlığa vaxtınız və imkanınız varsa, ümumi məbləği minimuma salmaq istəyirsinizsə → Almaniya.
4. Mühəndislik və texniki sahədə AB karyerası hədəfləyirsinizsə → Almaniya.
5. Dil öyrənməyə həvəsiniz azdırsa → Türkiyə; Almaniya bu halda işləmir və biz bunu açıq deyirik.

Üçüncü variant da var

İki ölkə arasında qalanda çox vaxt üçüncü yol daha yaxşı cavab olur: İtaliya — dövlət universitetlərində Azərbaycan vətəndaşı üçün illik məbləğ bir neçə yüz avro səviyyəsində ola bilər və italyan dili almandan sürətli öyrənilir (ətraflı).

Tez-tez verilən suallar

Türkiyədə oxuyub sonra Almaniyada magistr etmək olarmı? Bəli və bu, geniş istifadə olunan yoldur: türk bakalavr diplomu ilə magistrə müraciət edəndə Studienkolleg tələbi aradan qalxır. Dil şərti isə qalır.

Almaniyada ingilisdilli bakalavr tapmaq realdırmı? Realdır, amma sayı azdır və rəqabət yüksəkdir. Üstəlik ingilisdilli proqram Studienkolleg tələbini aradan qaldırmır — bu iki məsələ ayrıdır.

İki ölkəyə paralel müraciət etmək olarmı? Bəli və tövsiyə edirik. Türkiyə Burslarının pəncərəsi qışdadır, alman universitetlərinin müraciəti isə yazda — tarixlər toqquşmur.

Növbəti addım

İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin. Məsləhətçi hər iki ölkə üzrə dörd illik ümumi məbləğ və başlama tarixi cədvəlini yan-yana qoyur. Təcrübəmizdə ailələr qərarı məhz bu cədvəli görəndə verir.

Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. Təhsil haqqı, təqaüd şərtləri, dil tələbləri və viza qaydaları dəyişir — universitetin öz səhifəsindən və rəsmi mənbələrdən təsdiqləyin.