Türkiyədə təhsil nəyə başa gəlir: haqqlar, yaşayış və gizli xərclər

Əvvəlcə ən vacib fərq: dövlət və vəqf universiteti

Türkiyədə iki tip universitet var və onların qiymət məntiqi tamamilə fərqlidir.

• Dövlət universitetləri. Təhsil haqqı var, amma nisbətən aşağıdır. Türkiyə vətəndaşı ilə əcnəbi tələbə üçün tarif fərqlidir və əcnəbi tarifi hər universitet tərəfindən ayrıca müəyyən edilir.
• Vəqf (özəl) universitetləri. Təhsil haqqı əsas gəlir mənbəyidir və məbləğ dövlət universitetlərindən qat-qat yuxarı ola bilər. Əvəzində çox vaxt ingilisdilli proqram seçimi geniş, qəbul isə daha çevikdir.

Kataloqumuzda Türkiyə üzrə 217 universitet və 33.638 proqram var. Bu say o deməkdir ki, eyni ixtisas üçün qiymət diapazonu çox genişdir — və məhz buna görə «Türkiyədə tibb neçəyə başa gəlir?» sualının bir cavabı yoxdur. Cavab hansı universitet olduğundan asılıdır.

Təhsil haqqını haradan öyrənmək lazımdır

Bu, ailələrin ən çox vaxt itirdiyi yerdir. Praktik qayda:

1. Universitetin öz saytında əcnəbi tələbələr üçün cari ilin tarif cədvəlini tapın. Türkiyə universitetləri bu cədvəli hər il yeniləyir.
2. Tarifin hansı valyutada göstərildiyinə baxın. Bəzi universitetlər əcnəbi tarifini dollarla, bəziləri lirə ilə elan edir — bu, illik büdcənizi ciddi dəyişir.
3. Hazırlıq sinfinin (hazırlık) haqqının ayrıca olub-olmadığını yoxlayın. Bu, ən çox gözdən qaçan maddədir: dil hazırlığı ili bir çox halda əlavə bir illik ödəniş deməkdir.

Biz sizin siyahınızdakı hər universitet üçün bu üç sualı ayrıca yoxlayırıq, çünki sonradan öyrənilən bir maddə bütün planı dağıdır.

Yaşayış xərcləri: şəhər fərqi haqqdan böyükdür

Türkiyədə iki tələbə eyni universitetdə oxuyub tamamilə fərqli xərcləyə bilər, çünki şəhər fərqi çox böyükdür.

• İstanbul, Ankara, İzmir — kirayə ən yüksəkdir, xüsusən şəhər mərkəzində.
• Anadolu şəhərləri — eyni ixtisas üçün yaşayış xərci nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağıdır.

Yaşayışda əsas maddələr bunlardır: kirayə (tək və ya otaq yoldaşı ilə), yataqxana (dövlət yataqxanası daha ucuzdur, amma yer məhduddur və növbə var), yemək (universitet yeməkxanası ən sərfəlisidir), nəqliyyat (tələbə kartı ilə endirim var), sığorta və telefon/internet.

Konkret aylıq rəqəm yazmırıq, çünki bu rəqəm şəhərdən şəhərə və ildən ilə ciddi dəyişir. Əvəzinə, seçdiyiniz şəhər üzrə real büdcəni birlikdə çıxarırıq — bu, ilk görüşdə etdiyimiz işlərdən biridir.

Ailələrin unutduğu xərclər

Bunlar büdcədə görünmür, amma ilk ildə mütləq çıxır:

• Yaşayış icazəsi (ikamet). Qəbuldan sonra Türkiyədə qalmaq üçün alınır və yenilənir. Rüsum məbləği dəyişir — cari rəqəmi rəsmi miqrasiya idarəsinin saytından təsdiqləyin.
• Sənəd tərcüməsi və təsdiqi. Attestat, qiymət cədvəli, pasport tərcüməsi.
• Denklik prosesi. Attestatınızın Türkiyədə tanınması ayrıca prosedurdur.
• Hazırlıq ili. Dil sinfinə düşsəniz, həm əlavə haqq, həm əlavə bir illik yaşayış.
• İlk ayın quruluşu. Depozit, mebel, məişət əşyaları — bu, adətən bir aylıq büdcəni ikiqat edir.

Təqaüd variantı

Türkiyədə təhsil xərcini tamamilə bağlayan bir yol var: Türkiyə Bursları. Bu təqaüd təhsil haqqını, yataqxananı, aylıq təqaüdü, sığortanı və gediş-gəliş biletini ödəyir. Müraciət ildə bir dəfə, adətən yanvar–fevral aylarında açılır və pulsuzdur.

Ətraflı: Türkiyə Burslarına necə müraciət edilir.

Bir vacib şərt: bakalavr üçün yaş həddi 21-dən aşağıdır. Bu, hər il çoxlu namizədi kənarda qoyur və çox vaxt son anda öyrənilir.

Ödənişsiz variant axtarırsınızsa

Türkiyədə dövlət universitetləri də əcnəbi tələbədən təhsil haqqı alır — yəni «pulsuz» sözü Türkiyəyə aid deyil. Təhsil haqqı olmayan ölkələr axtarırsınızsa, hansı ölkələrdə pulsuz təhsil real mümkündür bələdçisinə baxın. Bu, Türkiyənin pis seçim olduğu demək deyil — sadəcə söz düzgün işlədilməlidir.

Tez-tez verilən suallar

Dövlət universiteti həmişə vəqf universitetindən ucuzdurmu? Demək olar ki, həmişə — amma müstəsnalar var və hazırlıq sinfi haqqı bu fərqi daralda bilər. İki universiteti müqayisə edərkən dörd illik ümumi məbləği hesablayın, bir illik rəqəmi yox.

Təhsil haqqını hissə-hissə ödəmək olarmı? Bir çox universitet semestr üzrə bölür, bəziləri isə daha kiçik hissələrə. Bu, qəbuldan əvvəl universitetdən soruşulmalı sualdır, çünki ailənin pul axını üçün böyük fərq yaradır.

Türkiyədə işləyib təhsili maliyyələşdirmək mümkündürmü? Əcnəbi tələbələr üçün işləmə qaydaları var və məhduddur. Bunu büdcənin əsası etmək səhvdir; əlavə gəlir kimi planlayın və cari qaydanı rəsmi mənbədən yoxlayın.

Növbəti addım

İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin: attestat ortalamanızı, dil səviyyənizi və aylıq büdcənizi göstərin. Sonra məsləhətçi sizinlə birlikdə Türkiyə üzrə real siyahı qurur və hər universitetin cari tarifini yoxlayır — universitet seçimindən əvvəl, sonra yox.

Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. Cari təhsil haqqı, hazırlıq sinfi ödənişi və yaşayış icazəsi rüsumu universitetin öz səhifəsindən və rəsmi dövlət mənbələrindən təsdiqlənməlidir.