Denklik nədir: Azərbaycan attestatının Türkiyədə tanınması

Denklik nədir və niyə lazımdır

Denklik — xarici ölkədə alınmış təhsil sənədinin Türkiyə təhsil sistemindəki qarşılığının rəsmi təsdiqidir. Orta məktəb attestatı üçün bu, Türkiyə Milli Təhsil Nazirliyinin (MEB) səlahiyyətindədir; ali təhsil diplomları üçün isə YÖK-ün tanınma proseduru işləyir.

Praktik mənası sadədir: qəbul məktubu almağınız kifayət etmir. Universitetdə qeydiyyatı tamamlamaq üçün attestatınızın denklik sənədi tələb olunur. Bu sənəd olmadan bir çox universitet müvəqqəti qeydiyyat verir və müəyyən müddət ərzində denkliyi gətirməyinizi istəyir.

Nə vaxt başlamaq lazımdır

Ən çox rast gəldiyimiz səhv budur: ailə qəbul məktubunu gözləyir, sonra denkliyə başlayır və sentyabrda vaxt çatmır.

Düzgün ardıcıllıq belədir:

1. Attestatı alan kimi sənədlərin tərcümə və təsdiqinə başlayın.
2. Müraciətlə paralel denklik prosesini işə salın — qəbul cavabını gözləməyin.
3. Qəbul gələndə denklik artıq ya hazır olsun, ya da yolda olsun.

Bu ardıcıllıq bir semestr qazandırır və heç bir əlavə risk yaratmır: denklik universitetə bağlı deyil, sənədinizə bağlıdır.

Adətən hansı sənədlər lazımdır

Dəqiq siyahı müraciət etdiyiniz yerə (Türkiyədəki təhsil idarəsi və ya Azərbaycandakı Türkiyə konsulluğu) görə dəyişir, amma nüvə həmişə eynidir:

• Orta məktəb attestatı — əsli;
• Qiymət cədvəli (transkript) — bütün illər üzrə;
• Pasport və şəxsiyyət sənədi;
• Tərcümə — andlı tərcüməçi tərəfindən;
• Apostil və ya konsulluq təsdiqi — sənədin beynəlxalq etibarlılığı üçün.

Azərbaycan Haaqa Konvensiyasının iştirakçısıdır, ona görə sənədlərin beynəlxalq etibarlılığı adətən apostil yolu ilə verilir. Prosesin necə getdiyini apostil bələdçisində ayrıca izah etmişik.

Ən çox rast gəlinən problemlər

• Attestatdakı ad-soyad yazılışı pasportdan fərqlidir. Bir hərf fərqi belə prosesi dayandıra bilər. Bunu əvvəlcədən yoxlayın.
• Tərcümə düzgün yerdə edilməyib. Bəzi hallarda Azərbaycanda edilmiş tərcümə qəbul olunur, bəzi hallarda Türkiyədə andlı tərcüməçi tələb olunur. Hara müraciət etdiyinizdən asılıdır.
• Qiymət cədvəli natamamdır. Bütün siniflər üzrə qiymətlər olmalıdır.
• Fənn uyğunsuzluğu. Nadir hallarda əlavə fənn və ya sinif tələbi çıxa bilər — bu, təhsil sisteminizin illər sayına və məzmununa görə dəyərləndirilir.

Diplom denkliyi: bakalavr bitirmisinizsə

Magistr üçün müraciət edirsinizsə və ya Türkiyədə işləmək planınız varsa, ali təhsil diplomunun tanınması ayrıca və daha ciddi prosedurdur. Burada:

• diplomun verildiyi universitetin tanınan siyahıda olub-olmadığına baxılır;
• proqramın məzmunu və kredit yükü müqayisə edilir;
• bəzi ixtisaslarda əlavə imtahan (məsələn səhiyyə sahələrində) tələb oluna bilər.

Tibb, diş həkimliyi və əczaçılıq üzrə diplomların tanınması ən uzun prosedurdur. Xaricdə tibb oxumağı planlaşdırırsınızsa, tanınma şərtlərini müraciətdən əvvəl aydınlaşdırın — xaricdə tibb təhsili bələdçisində bunu ayrıca yazmışıq.

Nə qədər vaxt aparır

Dürüst cavab: dəyişir. Sənədlərin tamlığından, müraciət etdiyiniz idarədən və mövsümdən asılıdır. Yay aylarında növbə uzanır, çünki hamı eyni vaxtda müraciət edir.

Konkret gün sayı yazmırıq, çünki bu rəqəm sabit deyil və ona görə plan qurmaq risklidir. Bizim tövsiyəmiz: prosesi ehtiyat vaxtla başlatmaq — gözlədiyinizdən iki ay tez.

Tez-tez verilən suallar

Denkliyi Azərbaycandan, yoxsa Türkiyədən almaq lazımdır? Hər iki yol mövcuddur: Azərbaycandakı Türkiyə konsulluğu vasitəsilə və ya Türkiyədə müvafiq təhsil idarəsinə. Hansının sizə uyğun olduğu vaxtınızdan və planınızdan asılıdır — biz bunu ilk görüşdə müəyyənləşdiririk.

Denkliksiz qeydiyyatdan keçmək olarmı? Bir çox universitet müvəqqəti qeydiyyat verir və müəyyən müddət ərzində denklik sənədini gətirməyinizi istəyir. Bu, güvəniləcək bir yol deyil: müddət qısadır və uzadılmaya bilər.

Attestatım hələ hazır deyil, prosesi başlada bilərəmmi? Tərcümə və apostil attestat əlinizə keçəndən sonra mümkündür. Amma indi edə biləcəyiniz bir iş var: ad-soyad yazılışının pasportla eyni olduğunu məktəblə birlikdə yoxlamaq.

Denklik sənədi neçə il etibarlıdır? Sənədin özü müddətli deyil, lakin universitetlər əsli və ya təsdiqlənmiş surəti istəyir. Bir neçə universitetə müraciət edirsinizsə, əvvəlcədən bir neçə nüsxə hazırlamaq faydalıdır.

Növbəti addım

Uyğunluq yoxlamasından keçin, sonra məsləhətçi ilə birlikdə sənəd cədvəlinizi qurun: hansı sənəd nə vaxt, harada və hansı ardıcıllıqla hazırlanacaq. Türkiyə üzrə işimizin ən çox dəyər verdiyimiz hissəsi məhz budur — çünki bu cədvəli qaçırmaq bir semestr itirmək deməkdir.

Prosedur qaydaları rəsmi orqanlar tərəfindən dəyişdirilə bilər; cari tələb siyahısını Türkiyənin rəsmi təhsil qurumlarının səhifələrindən və konsulluqdan təsdiqləyin. Kataloqumuzdakı rəqəmlər mütəmadi yenilənir.