← Bütün bələdçilər
Czechia · 7 min read

Nostrifikasiya nədir və niyə ən uzun addımdır

Updated 16 Aug 2026

Nostrifikasiya nədir

Nostrifikasiya — xarici təhsil sənədinin həmin ölkənin öz sənədinə bərabər tutulmasıdır. Apostil sənədin həqiqiliyini təsdiqləyir; nostrifikasiya isə onun məzmununu yerli sistemlə müqayisə edir. İkisi ayrı prosedurdur və biri digərini əvəz etmir.

Praktik nəticə: apostilli, tərcümə edilmiş attestatınız ola bilər və universitet yenə də «nostrifikasiya sənədi gətirin» deyə bilər.

Hansı ölkələrdə tələb olunur

  • Çexiya — orta məktəb attestatı üçün nostrifikasiya standart tələbdir. Müraciət regional təhsil idarəsinə və ya universitetin özünə edilir (universitetdən asılıdır).
  • Slovakiya — eyni məntiq işləyir.
  • Polşa — bütün universitetlərdə deyil, amma bəziləri attestatın tanınması sənədini istəyir (Polşaya müraciət).
  • Almaniya — ayrı sistem var: attestat universitetə giriş hüququ (HZB) baxımından qiymətləndirilir və çox vaxt Studienkolleg tələb olunur (Studienkolleg nədir).

Proses necə gedir

Ümumi ardıcıllıq belədir:

  1. Attestat və qiymət cədvəlinə apostil (apostil bələdçisi).
  2. Rəsmi tərcümə — çox vaxt həmin ölkədə tanınan andlı tərcüməçi tərəfindən.
  3. Müraciət — regional təhsil idarəsinə və ya universitetə, ərizə və rüsumla.
  4. Müqayisə. İdarə sizin təhsil illərinizi, fənn siyahınızı və saatlarınızı yerli proqramla tutuşdurur.
  5. Nəticə: ya tanınır, ya da fərq imtahanı təyin edilir.

Ən çətin hissə: fərq imtahanı

Bu, ailələrin gözləmədiyi addımdır. Əgər müqayisə zamanı bir-iki fənn üzrə uyğunsuzluq aşkarlanarsa, sizdən həmin fənlər üzrə imtahan verməniz istənə bilər.

Bilməli olduqlarınız:

  • İmtahan yerli dildə ola bilər — bu, çex/slovak dili planınızı birbaşa təsir edir.
  • İmtahan tarixləri məhduddur və dərs ilinin başlanğıcı ilə üst-üstə düşə bilər.
  • Bəzi hallarda imtahan əvəzinə əlavə sənəd (fənn proqramı, saat cədvəli) kifayət edir — ona görə məktəbdən ətraflı arayış almaq faydalıdır.

Vaxt riski

Nostrifikasiya bizim təcrübəmizdə ən uzun addımdır və plan ən çox burada sürüşür. Konkret gün sayı yazmırıq, çünki bu rəqəm idarədən, mövsümdən və sənədlərin tamlığından asılıdır və sabit deyil.

Praktik qayda üçdür:

  1. Müraciətlə paralel başladın — qəbul cavabını gözləməyin.
  2. Yay aylarına salmayın — növbə orada uzanır.
  3. Ehtiyat vaxt qoyun — gözlədiyinizdən iki ay tez başlayın.

Ən çox rast gəlinən problemlər

  • Qiymət cədvəli natamamdır. Bütün siniflər və bütün fənlər üzrə saatlar lazımdır.
  • Ad-soyad yazılışı pasportdan fərqlidir. Bir hərf fərqi prosesi dayandırır.
  • Tərcümə yanlış yerdə edilib. Bəzi idarələr yalnız öz ölkəsinin andlı tərcüməçisini qəbul edir.
  • Sənəd surətdir, əsli tələb olunur. Hansının qəbul edildiyini əvvəlcədən yoxlayın.
  • Bir nüsxə ilə kifayətlənmək. Bir neçə universitetə müraciət edirsinizsə, sənəd geri qaytarılmaya bilər.

Bakalavr diplomu üçün

Magistrə müraciət edirsinizsə, ali təhsil diplomunun tanınması ayrı və daha detallı prosedurdur: universitetin tanınan siyahıda olub-olmaması, proqramın kredit yükü və məzmunu yoxlanılır. Tibb və səhiyyə ixtisaslarında bu, ən uzun prosedurdur.

Bizim rolumuz

Nostrifikasiya sənəd işidir və sənəd işində ən çox itki koordinasiyadan olur: hansı sənəd, hansı formada, hansı idarəyə, hansı ardıcıllıqla. Biz bu cədvəli bir səhifədə çıxarırıq və tarixləri izləyirik — çünki bu addımın gecikməsi birbaşa bir semestr deməkdir.

Tez-tez verilən suallar

Nostrifikasiya olmadan müraciət etmək olarmı? Bir çox universitet müraciəti qəbul edir, amma qeydiyyat üçün sənədi tələb edir. Yəni müraciət edə bilərsiniz, qeydiyyatı tamamlaya bilməzsiniz — nəticə eynidir.

Fərq imtahanı verməli olsam, ona necə hazırlaşım? İdarə hansı fənlər üzrə imtahan olacağını yazılı bildirir. Hazırlıq üçün həmin ölkənin məktəb proqramına baxmaq lazımdır və imtahan yerli dildə ola bilər — bu, dil planınıza təsir edir.

Bir ölkədə alınmış nostrifikasiya digərində keçirmi? Xeyr. Nostrifikasiya ölkə üzrədir. İki ölkəyə paralel müraciət edirsinizsə, iki ayrı prosedur deməkdir — bunu vaxt cədvəlinizə yazın.

Növbəti addım

İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin. Sonra məsləhətçi ilə birlikdə sənəd cədvəlinizi qurun: hansı ölkə, hansı universitet, nostrifikasiya lazımdırmı və nə vaxt başlamalıdır. Çexiya və Slovakiya üzrə ümumi mənzərə üçün pulsuz təhsil bələdçisinə baxın.

Nostrifikasiya qaydaları, rüsumlar və müddətlər rəsmi orqanlar tərəfindən dəyişdirilə bilər; cari məlumatı rəsmi mənbədən təsdiqləyin. Kataloq rəqəmləri İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir.

Czechia proqramlarını müqayisə etməyə hazırsınız?