Xaricdə pulsuz təhsil: hansı ölkələrdə real mümkündür

Rəqəmlər

Kataloqumuzda 139.440 proqram var və bunlardan 16.839-u (təxminən səkkizdə biri) təhsil haqqı tələb etmir. Amma bu proqramlar dörd ölkədə cəmlənib:

| Ölkə | Pulsuz proqram | Kataloqdakı ümumi | Pay | |---|---|---|---| | Slovakiya | 2.266 | 2.881 | 78,7% | | Çexiya | 3.664 | 5.492 | 66,7% | | Almaniya | 10.623 | 21.542 | 49,3% | | İtaliya | 262 | 8.287 | 3,2% |

Bu siyahıda Polşa, Türkiyə, Kanada və ABŞ yoxdur — orada dövlət universitetləri də əcnəbi tələbədən təhsil haqqı alır. Bu, o ölkələrin pis seçim olduğu demək deyil; sadəcə «pulsuz» sözü onlara aid deyil.

Demək olar ki, həmişə bir şərt var: dil

Yuxarıdakı rəqəmlərin arxasındakı ən vacib fakt budur. Slovakiya və Çexiyada təhsil haqqının olmaması yerli dildə oxuyanlara aiddir:

• Çexiyada çex dilində təhsil dövlət universitetlərində pulsuzdur. Eyni universitetdə eyni ixtisasın ingilisdilli variantı ödənişlidir.
• Slovakiyada vəziyyət eynidir — slovak dilində pulsuz, ingilis dilində ödənişli.
• Almaniyada isə fərq dildə deyil, universitetin növündədir: dövlət universitetləri həm alman, həm də ingilis dilində pulsuz ola bilər. Buna görə Almaniya bu siyahıda xüsusi yer tutur — ətraflı bələdçi.

Yəni Çexiya və Slovakiya üçün real sual «pulsuzdurmu?» yox, «bir il dil hazırlığına vaxtım və imkanım varmı?» sualıdır. Çex və slovak dili kurslarını bu ölkələrdə keçmək mümkündür, lakin bu, bir illik əlavə xərc və bir illik gecikmə deməkdir.

İtaliya: pulsuz deyil, amma ucuz

İtaliya siyahıda az sayla görünür, lakin onun modeli fərqlidir və bir çox ailəyə daha çox yaraşır. İtalyan dövlət universitetləri təhsil haqqını ailənin gəlirinə görə hesablayır. Kataloqumuzda İtaliya üzrə illik haqq 127 ilə 1.506 ABŞ dolları arasındadır — yəni aşağı gəlirli ailələr üçün rəqəm sıfıra yaxınlaşır, sıfır olmasa da.

Bunun üçün gəlir sənədlərinizi İtaliya qaydalarına uyğun təqdim etməlisiniz (ISEE prosedurudur). Bu sənədləşmə vaxt aparır və səhv aparılırsa, sizə ən yüksək tarif tətbiq olunur. Bu, məsləhətçi ilə birlikdə edilməli işdir.

«Pulsuz» yaşayış demək deyil

Hər dörd ölkədə də təhsil haqqının olmaması yaşayış xərclərini aradan qaldırmır: kirayə, yemək, sığorta və viza üçün maliyyə sübutu qalır. Əksər Avropa ölkələri tələbə vizası üçün bank hesabında müəyyən məbləğ tələb edir və bu məbləğ dəyişir — konkret rəqəmi həmişə həmin ölkənin səfirliyindən təsdiqləyin.

Praktikada belə olur: təhsil haqqı sıfır olsa da, bir illik yaşayış büdcəsi planlaşdırılmalıdır. Bizim işimizin bir hissəsi bu büdcəni real rəqəmlərlə çıxarmaqdır ki, ailə sürprizlə üzləşməsin.

Bəs təqaüdlər?

Ödənişli ölkələrdə təhsil haqqını təqaüd bağlaya bilər. Ən böyük və ən əlçatan olanlardan biri Türkiyə hökumətinin proqramıdır — Türkiyə Bursları bələdçisinə baxın. Macarıstanın Stipendium Hungaricum proqramı da Azərbaycan vətəndaşları üçün açıqdır.

Təqaüdlə «pulsuz» arasındakı fərq mühümdür: pulsuz proqrama qəbul olsanız, haqq onsuz da yoxdur. Təqaüd isə rəqabətlidir — plan B olmadan yalnız təqaüdə güvənmək riskdir.

Növbəti addım

Uyğunluq yoxlamasından keçin: attestat ortalamanızı, dil səviyyənizi və büdcənizi göstərin, biz də hansı ölkələrdə real seçiminiz olduğunu deyək. İki dəqiqə çəkir və pulsuzdur.

Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. Viza üçün maliyyə tələbləri və semestr yığımları rəsmi mənbələrdən təsdiqlənməlidir.