HSK nədir və Çində oxumaq üçün hansı səviyyə lazımdır
HSK nədir
HSK (Hanyu Shuiping Kaoshi) — Çinin rəsmi çin dili bilik imtahanıdır. Çin universitetləri çindilli proqramlara qəbulda və bir çox təqaüd müraciətində məhz bu sənədi tələb edir.
İmtahanın yazılı hissəsi (oxu, dinləmə, yazı) səviyyələrə bölünür; danışıq üçün ayrıca imtahan (HSKK) var və bəzi proqramlar onu da istəyir.
Vacib qeyd: HSK sistemi son illərdə yenidən qurulub və səviyyə quruluşu genişləndirilib. Ona görə cari səviyyə cədvəlini və hər səviyyənin əhatəsini rəsmi mənbədən yoxlayın — internetdə köhnə cədvəllər çox dolaşır.
Praktikada hansı səviyyə nə deməkdir
Universitetlərin tələbi proqrama görə dəyişir, amma ümumi mənzərə belədir — bunu hədəf, qayda kimi yox, oxuyun:
- Aşağı səviyyələr — gündəlik ünsiyyət üçündür; universitetə giriş üçün adətən kifayət etmir.
- Orta səviyyələr — bir çox universitetdə çindilli bakalavr proqramları üçün minimum kimi qoyulur.
- Yuxarı səviyyələr — hüquq, jurnalistika, tibb, müəllimlik və filologiya kimi dil üzərində qurulan ixtisaslar, həmçinin bir çox magistr proqramı üçün.
Dəqiq minimum universitet tərəfindən müəyyən edilir. Bizim qaydamız dəyişmir: mənbə demirsə, biz uydurmuruq — proqramın öz səhifəsindən yoxlayırıq, dərc olunmayıbsa birbaşa soruşuruq.
Nə qədər vaxt aparır
Dürüst cavab: çin dili azərbaycanlı üçün ən çox vaxt tələb edən dillərdən biridir. Səbəb qrammatika deyil — qrammatika nisbətən sadədir — iyerogliflər və tonlardır.
Real mənzərə:
- gündəlik ünsiyyət səviyyəsinə çatmaq aylarla ölçülür;
- universitet səviyyəsinə çatmaq intensiv oxu ilə bir-iki illə ölçülür;
- oxuma bacarığı ən yavaş inkişaf edən hissədir, çünki minlərlə iyeroqlif tələb olunur.
Buna görə Çin planı ya erkən başlamalı, ya da hazırlıq ili ilə qurulmalıdır.
Hazırlıq ili (yuke)
Çin universitetlərinin böyük hissəsi əcnəbilər üçün bir illik çin dili hazırlıq proqramı təklif edir. Bu, ən çox istifadə olunan yoldur.
Nəzərə almalı olduğunuz üç şey:
- Hazırlıq ili ödənişlidir — kurs haqqı plus bir illik yaşayış. Bəzi təqaüd kanallarında hazırlıq ili təqaüdə daxil edilir; bunu elandan yoxlamaq lazımdır.
- Sonunda HSK tələb olunur. Kursu bitirmək tək başına kifayət etmir; universitet sənəd istəyir.
- Bir il əlavə vaxtdır — məzun olma yaşınız bir il irəli çəkilir.
İngilisdilli oxusanız
Çində ingilisdilli proqramlar var və orada HSK adətən tələb olunmur. Amma iki şeyi əvvəlcədən bilmək lazımdır:
- Seçim daha dardır — əsasən mühəndislik, biznes, beynəlxalq münasibətlər və tibb.
- Gündəlik həyat çin dilindədir. Bank, həkim, kirayə, market — ilk aylarda bu, ciddi maneədir. Bir çox universitet ingilisdilli tələbələr üçün də məcburi çin dili dərsi qoyur.
Yəni HSK-nı tamamilə kənara qoymaq praktikada mümkün olmur; sadəcə tələb olunan səviyyə aşağı olur.
İmtahanı harada vermək olar
HSK beynəlxalq imtahandır və dünyada çoxlu mərkəzdə keçirilir; onlayn formatı da mövcuddur. Mərkəzlərin siyahısını və tarixləri rəsmi imtahan saytından yoxlamaq lazımdır, çünki tarixlər ildən ilə dəyişir və yerlər dolur.
Nəticənin etibarlılıq müddəti var — bu müddəti də rəsmi mənbədən təsdiqləyin, çünki müraciət vaxtı sertifikatınızın qüvvədə olması tələb olunur.
Karyera tərəfi
Bir cümlə əlavə etməyə dəyər: çin dili karyera aktividir. Azərbaycanda və regionda Çin ilə ticarət, logistika və energetika əlaqələri genişdir və çin dili bilən mütəxəssis sayı azdır. Yəni hazırlıq ilinə sərf olunan vaxt yalnız təhsil xərci deyil.
Tez-tez verilən suallar
HSKK (danışıq imtahanı) də lazımdırmı? Bəzi proqramlar və təqaüd kanalları onu da istəyir. Bunu proqramın öz səhifəsindən yoxlayın — yazılı imtahanı verib danışıq imtahanını unutmaq geniş yayılmış səhvdir.
İyeroqlifləri öyrənmədən danışıq öyrənmək olarmı? Danışıq üçün pinyin sistemi kömək edir, amma universitet təhsili üçün oxu bacarığı şərtdir: dərslik, imtahan və sənədlər iyerogliflərlə yazılır.
Hazırlıq ili (yuke) təqaüdə daxildirmi? Bəzi kanallarda bəli, bəzilərində yox. Bu, konkret təqaüdün elanında yazılır və büdcədə bir illik fərq deməkdir — əvvəlcədən yoxlayın.
Növbəti addım
İki dəqiqəlik uyğunluq yoxlamasından keçin və hazırkı dil səviyyənizi göstərin — səviyyəniz yoxdursa da işarələyin. Məsləhətçi sizə iki ssenari çıxarır: hazırlıq ili ilə çindilli proqram və birbaşa ingilisdilli proqram, hər birinin illik məbləği və başlama tarixi ilə. Ümumi mənzərə üçün Çində təhsil bələdçisinə baxın.
Rəqəmlər İmperium kataloqundan götürülüb və mütəmadi yenilənir. HSK səviyyə quruluşu, imtahan tarixləri, etibarlılıq müddəti və universitetlərin minimum tələbləri dəyişir — rəsmi mənbələrdən təsdiqləyin.